Poslanici Narodne skupštine podržali su na 40. posebnoj sjednici Narodne skupštine Republike Srpske veto srpskog člana Predsjedništva Željke Cvijanović, na odluku Denisa Bećirovića o imenovanju članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika BiH.

Poslanici su danas dvotrećinskom većinom podržali veto srpskog člana.

Od 64 prisutna poslanika, glasao je 61, od kojih je 59 glasao za, dok su dva poslanika glasala protiv.

Ukoliko u roku od 10 dana od dana proslijeđivanja Izjave Narodna skupština Republike Srpske dvotrećinskom većinom potvrdi Izjavu, osporena odluka Predsjedništva BiH ne stupa na snagu.

Narodna skupština usvojila je i Zaključke klubova narodnih poslanika SNSD, SDS, PDP, NPS-DNS, US i SPS.

Narodna skupština Republike Srpske odbacuje bilo kakve pokušaje nametanja nekakvog bosanskog identitetskog, kulturnog, istorijskog, vjerskog i etničkog kvalifikativa, te zahtijeva poštovanje kulturnog, istorijskog, vjerskog i etničkog nasljeđa srpskog naroda u BiH, u skladu sa članom šest Aneksa osam Dejtonskog sporazuma, navodi se zaključcima usvojenim u vezi sa vetom srpskog člana Predsjedništva BiH Željke Cvijanović koji je podržan.

Među deset usvojenih 10 zaključaka je i onaj u kojem se ocjenjuje da su prilikom odlučivanja u Predsjedništvu BiH o imenovanju članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika flagrantno prekršene odredbe Ustava BiH, kao i da su članova Predsjedništva BiH iz reda bošnjačkog i hrvatskog naroda prekršili Poslovnik o radu Predsjedništva.

U jednom od zaključaka se navodi da Narodna skupština u slučaju nastavka bespravnog djelovanja članova Predsjedništva BiH iz reda bošnjačkog i hrvatskog naroda u postupku imenovanja članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, neće prihvatiti legitimitet tako formirane Komisije, te da će zahtijevati od nadležnih institucija Srpske da, u okviru svojih nadležnosti, preduzmu sve raspoložive pravne i institucionalne mjere radi sprečavanja proizvodnje i priznavanja pravnih posljedica nezakonitog djelovanja tako formirane Komisije u pravnom sistemu Republike.

U zaključcima se naglašava da Narodna skupština odbacuje bilo kakve pokušaje redefinisanja, prisvajanja ili osporavanja prava srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve na očuvanje, zaštitu, korišćenje, predstavljanje i autentično tumačenje sopstvenog materijalnog i nematerijalnog kulturno-istorijskog nasljeđa na ovom području.

“Narodna skupština poziva UNESKO da ostane dosljedan svojoj misiji zaštite svjetske kulturne baštine i da ne dozvoli da bude uključen u političke procese i jednostrane aktivnosti kojima se narušava ustavni poredak BiH, te odredbe Aneksa osam Dejtonskog sporazuma, te ravnopravnosti konstitutivnih naroda. Narodna skupština apeluje na UNESKO da ne učestvuje u političkim inicijativama bilo koje nacionalne ili političke grupe u BiH, niti u pokušajima da se, mimo njegovog mandata, uključi u pitanja urbanističkog planiranja, prostornog uređenja, izdavanja dozvola i procesa građenja, što nije dio njegove osnovne misije niti svrhe njegovog angažmana u BiH” – navodi se u petom zaključku.

Narodna skupština osuđuje pokušaje člana Predsjedništva BiH iz reda bošnjačkog naroda da u postupku imenovanja članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika dovede u zabludu UNESKO i njenog generalnog direktora.

Narednim zaključkom se zahtijeva da se postupak imenovanja članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika vrati u legalne okvire, kao i da budući sastav Komisije odražava realizovani princip transfera odgovornosti po ovom pitanju na domaće institucije, u skladu sa članom devet Aneksa osam Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH.

“Narodna skupština osuđuje svako djelovanje Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika kojim se izlazi iz okvira nadležnosti utvrđenih Aneksom osam Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH, naročito djelovanje kojim se, pod okriljem odlučivanja o statusu nacionalnih spomenika, preuzimaju, ograničavaju ili uslovljavaju nadležnosti Srpske i njenih institucija u oblasti zaštite kulturno-istorijskog nasljeđa, prostornog uređenja, upravljanja i raspolaganja imovinom, izdavanja dozvola, odobravanja intervencija i drugim oblastima koje Aneksom osam nisu povjerene Komisiji. Narodna skupština zahtijeva dosljednu primjenu Aneksa osam i napuštanje prakse uvođenja pojmova, kategorija, procedura i aktivnosti koje u tom aneksu nemaju pravno uporište” – navodi se u osmom zaključku.

Narodna skupština poziva Vladu Srpske, nadležna ministarstva, Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, Pravobranilaštvo, jedinice lokalne samouprave i druge nadležne institucije i ustanove da, u okviru svojih ustavnih i zakonskih nadležnosti, pojačaju institucionalnu saradnju, razmjenu informacija i stručnu podršku predstavniku iz Srpske u Komisiji za očuvanje nacionalnih spomenika, radi sistematskog praćenja postupaka i odluka Komisije u vezi sa nacionalnim spomenicima, blagovremenog utvrđivanja i sprečavanja izlaska iz okvira nadležnosti utvrđenih Aneksom osam, te zaštite nadležnosti Srpske, prava vlasnika i nosilaca prava na dobrima, kao i kulturnog, istorijskog, vjerskog i identitetskog nasljeđa srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve.

Narodna skupština zadužuje Vladu Srpske i poziva druge nadležne institucije Republike Srpske da, svaka u okviru svojih nadležnosti, izvrše analizu pravnih i faktičkih posljedica akata i aktivnosti Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika koji se odnose na nacionalne spomenike na teritoriji Republike, posebno u slučajevima postojanja sumnje da je Komisija izašla iz okvira nadležnosti utvrđenih Aneksom osam, zadirala u nadležnosti Republike Srpske i njenih institucija u oblasti zaštite kulturno-istorijskog nasljeđa, prostornog uređenja, upravljanja i raspolaganja imovinom ili proizvela druge pravne i faktičke posljedice bez jasnog pravnog uporišta, te da preduzmu raspoložive pravne i institucionalne mjere radi otklanjanja utvrđenih nepravilnosti i zaštite prava i nadležnosti Republike.

Zaključke su podržali poslanički klubovi SNSD-a, SDS-a, PDP-a, SP-a, NPS-DNS-a, Ujedinjene Srpske, SPS-a.

Podsjećamo, 40. posebna sjednica Narodne skupštine ovim je okončana, dok se 39. redovna nastavlja.